Sinds 'OK Computer' hen in 1997 groot genoeg maakte om zich van níémand nog een bal te hoeven aantrekken, is Radiohead erin geslaagd om telkens weer een menu voor te schotelen waarvan de fans niet eens wísten dat ze er zin in hadden. En dat is op hun nieuwste niet anders.
Nochtans is 'In Rainbows' er niet zonder valse starts en vertragingen gekomen. Jonny Greenwood werd composer-in-residence van het BBC Concert Orchestra, en Thom Yorke ging zelfs solo. Maar wat bleek? Toen ze opnieuw verzamelen bliezen, waren ze fitter, happier en more productive. En dat is aan 'In Rainbows' te hóren. Het is hun meest rechttoe-rechtaan genietbare plaat in tien jaar.
Misschien geen wonder dat-ie zo levendig is, want de songs hebben een verleden: 'Nude' is al meer dan tien jaar oud, en op 'Faust Arp' na, een ballad met een somptueus strijkersarrangement Nick Drake waardig, waren de songs in 2006 al op podia over de hele wereld te horen.
Variatie troef: 'In Rainbows' lijkt wel een herinterpretatie van Radioheads hele oeuvre, zowel de donderende sound van vroeg werk als 'The Bends' (zie: 'Bodysnatchers') als de ijle ambiance van 'Kid A' (zie: '15 Step'), met een rijtje nieuwe smaakmakers (jazz, r&b, hiphop, folk, you name it) in de mix. Hun vorige, 'Hail to the Thief', was al een stap in die richting, maar de ontregelende experimenteerdrang dient deze keer de song. Oef, geen ellendige 'Pulk/Pull Revolving Doors' meer, alleen maar liedjes.
Allemaal mooi en fijn, maar wat maakt de nieuwe Radiohead dan wérkelijk uniek? Eén: spaarzaamheid. 'In Rainbows' is terughoudend, rudimentair en op sommige plaatsen zelfs onaf. 'Suggereren,' moeten Thom en Jonny hun maats ingefluisterd hebben, 'niet dicteren.' Ook producer Nigel Godrich ruilde zijn galmende swoosh in voor een kaler, directer geluid.
Twee: voor het eerst in jaren omarmt de groep weer voluit de melodie. De trage elegie 'Videotape' klinkt daardoor niet moe maar dromerig. En het is niet eens de enige sublieme sfeerschepper op 'In Rainbows'.
Drie: emotie. Radiohead is opnieuw vatbaar voor (en maakt weer week van) ontroering. Spontaniteit, bezieling, verlangen, overgave: het gutst je uit de oortjes. Yorke zingt warm, zoemend en soulvol als het moet en catchy als het kan ('Jigsaw Falling Into Place'). En z'n teksten mogen dan wel neurotisch zijn als steeds, hij windt er veel minder doekjes om (zie: het weirde liefdeslied 'All I Need'). Alsof hij betaald wordt om zo weinig mogelijk woorden te gebruiken, en de band om er zo weinig mogelijk noten aan te verspelen.
'In Rainbows' is géén revolutie, maar een veelkleurige polaroid van één van 's werelds beste groepen anno 2007. Misschien is het jammer dat je er zo weinig pak aan hebt (arme mp3'tjes van 160 kb/s), en ja: het valt te betreuren dat we op de bonus-cd nog tot Sinterklaas moeten wachten, als die fameuze Discbox eindelijk in onze kingsize brievenbus valt, maar wat maakt het uit! De zevende van Radiohead is zeer goed tot uitstekend. Doe zoals wij en reserveer uw downloadticket to heaven.
('In Rainbows' te downloaden via http://www.inrainbows.com/ . De prijs bepaalt u zoals gezegd helemaal zelf.)